In ‘n wêreld wat vinnig verander is dit verrassend dat jongmense gebruik maak van eenvoudige (en soms antieke) simbole en rituele om hulle te help om God raak te sien en Hom te aanbid. Die moderne mens word oorweldig deur ‘n oorvloed van beeld en klank, wat beteken dat ‘n mens soms dit wat belangrik is uit die oog verloor. Jongmense werk en leef in ‘n vinnige, gejaagde wêreld waar verandering die norm is.  

Juis daarom verlang oorgestimuleerde en oorwerkte mense na eenvoud en ‘n gevoel van gegrondheid in hulle lewens. Simbole en rituele is herinneringstekens van God se teenwoordigheid en bied ‘n manier om die misterie van God bewustelik te ervaar. Hierdie simbole en rituele bied bakens aan jongmense om hul deur die besige lewe te help navigeer.

In die verlede is eenvoud gesoek in afsondering en sommige mense het stil plekke opgesoek of hulleself afgesonder om nader aan God te kom. Maar vandag wil al meer mense balans vind in hul daaglikse lewe en soek hulle maniere om gesond te lewe na liggaam en gees deur die gewoontes wat hulle gereeld beoefen. Jongmense is ook meer visueel ingestel en daarom is visuele ikone of beelde maniere waarop hulle hulself herinner om meer bewustelik te lewe. So ook die rituele wat betekenis inhou – dit vestig hulle aandag op God se teenwoordigheid in die alledaagse lewe. Daar is ook ‘n herontdekking van antieke gebruike, soos om pelgrimstogte aan te pak, labirinte te stap, mandalas te teken, ou seëngebede te gebruik of te bid met behulp van simbole.

Voorbeelde hiervan is mense wat ‘n daaglikse oggend- en aand gewoonte vestig wat hulle help om introspeksie te doen of mense wat spesifieke fotos of woorde kies as “screensavers” of om hulle huise mee te versier wat vir hulle geestelike betekenis inhou. Verder sal hulle ook eenvoud nastreef deur gereeld in die natuur te kom, skoner te eet en die hergebruik van items bevorder. Al hierdie rituele is vir hulle ‘n integrale deel van hulle geloofslewe.

Jongmense vra dus na ‘n stadiger en dieper benadering tot hul spirituele lewe, eerder as ‘n gejaagde en oorweldigende ervaring. Die kerk van die toekoms bied ‘n beter alternatief deur eenvoudige simbole en rituele te gebruik – om mense te help onthou wat werklik belangrik is en ‘n ervaring van God se misterie in die alledaagse te skep.

Jongmense is op soek na ritmes wat hulle kan help om holisties en intensioneel te leef, en die kerk kan geloofsgewoontes ontwikkel wat hiermee kan help. Hierdie gewoontes sluit gebed, stilte, Bybelstudie, refleksie, musiek, mentorskap en geloofsgesprekke in. Hierdie geloofsgewoontes word oriëntasiepunte te midde van ‘n gejaagde en chaotiese lewe. Dit bied vashouplek aan God en sy groter storie tydens tye van verandering in ‘n versnelde, komplekse kultuur met fenomenale toegang tot inligting, verhoogde vervreemding en ‘n krisis van outoriteit.

Die tradisionele model, waar die kerk se werksaamhede hoofsaaklik gefokus is op Sondae eredienste, vervul nie hierdie behoefte nie. Dit is ‘n eenmalige weeklikse ritme, wat weens ‘n verskeidenheid van redes soos werk en ontspanning, maklik gemis kan word. Jongmense het egter gewoontes nodig wat nie gekoppel is aan ‘n fisiese spasie of enkele tydsgleuf nie. Hulle het ritmes of gewoontes nodig wat hulle kan saamdra wanneer hulle reis oor landsgrense en wat kan inpas binne-in hul komplekse en vloeibare programme. Dit moet dus makliker daaglikse ritmes wees eerder as moeiliker weeklikse ritmes. Dit moet ook aanpasbaar wees en nie programme waarop jy gedeeltes kan misloop nie, maar herhalend van aard sodat jy dit in jou eie tyd kan doen. Hierdie ritmes moet ook indiwidueel aanpasbaar wees, amper soos ‘n playlist of smorgasbord van opsies, waaruit mense kan kies na aanleiding van waar hulle hulself bevind en hoeveel tyd hulle tot hulle beskikking het. Dit beteken nie dat weeklikse byeenkomste nie ‘n plek of doel het nie, maar bloot dat dit nie die enigste ankerpunt kan wees nie. Verder is dit belangrik dat hierdie geloofsgewoontes mense verbind aan God se groter storie oor die eeue heen en hulle help om ‘n persoonlike lewende verhouding met Jesus te hê. Daarom sal dit ook belangrik wees om die geloofsgewoontes te verbind aan die seisoene en feeste van die kerkjaar en die kerk se antieke tradisies.

Die kerk van die toekoms het ‘n belangrike rol om hierdie ankers en merkers saam met jongmense te skep wat betekenisvol en vormend kan wees en ‘n integrale deel van hul lewens uitmaak. Geloofsgewoontes bied ‘n vashouplek in ‘n veranderende en komplekse wêreld, en deur hierdie gewoontes te beoefen, kan jongmense hul geloof versterk en hulself in die wêreld vestig.

Jongmense is op soek na ‘n ruimte waar hulle ‘n eietydse uitdrukking van geloof kan vind en uitleef. Die kerk van die toekoms bevorder spiritualiteit, veral buite die kerkmure. 

Alhoewel jongmense nie noodwendig kerkgaande is nie, is hulle baie spiritueel. In ‘n besige wêreld het mense ‘n toenemende behoefte aan inspirasie, bewustelikheid, ‘n ervaring van God se teenwoordigheid en rus. In die verlede het mense wat godsdienstig was, meestal in georganiseerde godsdiens tuisgekom. Nou is daar al meer mense wat weg beweeg het van die kerk as instansie, maar steeds hulleself as gelowig of godsdienstig beskou. Hulle vind nie noodwendig aanklank by ‘n tradisionele erediens nie, maar het steeds ‘n diep behoefte om God te ervaar en geestelik te groei. Die kerk van die toekoms sal dus meer gefokus wees op indiwidue se persoonlike ervarings eerder as om bloot byeenkomste te reël.

In teenstelling met wat ‘n mens sou verwag in die tegnologie-era, leef die jonger generasie meer bewustelik van hulle geestelikheid en gee hulle op verskeie maniere uitdrukking daaraan. Baie jongmense vertel byvoorbeeld dat hulle gereeld bid en dat hulle vir God in die natuur ervaar. Dit is dus belangrik om daarop te let dat mense se belewenis van die bonatuurlike nie beperk is tot die binnekant van die kerkgebou nie, maar dat hulle oral ‘n belewenis van God kan hê. Verder is hulle ervaring van God ook nie beperk tot die erediens of georganiseerde godsdiens nie, maar ervaar hulle God elke dag in die gewone gang van die lewe. In plaas daarvan om na die kerk of na ‘n erediens te gaan om kennis oor God te ontvang, ervaar jongmense dat hulle by mekaar, aanlyn, deur persoonlike ervarings en deur ‘n verskeidenheid van ander bronne meer oor God leer.

Jongmense vertel ook dat hulle op verskillende maniere geestelike ervarings het – op kampe, in die natuur, in gesprekke met ander gelowiges, by plekke waar hulle ‘n verskil maak, deur boeke te lees, na podcasts of musiek te luister ensovoorts. Hulle het ook ‘n groter toleransie vir mense wat anders as hulle dink of glo en ook op diverse maniere vir God ervaar. Jongmense leef met die wete dat God oral teenwoordig is en Homself op verskillende maniere openbaar en dat mense ook vir God op verskillende maniere aanbid en volg.

Die kerk van die toekoms sal dus buite die boks moet dink om ‘n verskeidenheid kreatiewe en interaktiewe ruimtes te skep vir mense om God Drie-Enig te ervaar.

Jongmense wil ruimte hê om inisiatief en leiding te kan neem. Hulle wil graag in ‘n omgewing saamwerk wat diverse leierskapstyle van verskillende mense bevorder. Hulle verkies ook ‘n deelnemende besluitnemingsproses. 

Daarom bestaan daar ‘n al groter wordende behoefte by jongmense dat gesagstrukture meer verteenwoordigend sal wees van die breër samelewing itv ras, geslag en ouderdom. Hiërargiese strukture word mettertyd vervang met plat, deelnemende en organiese sisteme en netwerke, waar almal se stem gehoor word en elkeen se insette waardevol geag word.

In die verlede was vergaderings die ruimtes waar verkose leiers hulle insette gegee en besluite geneem het vanuit hulle eie perspektief. Jongmense waardeer dit egter om eerder vroegtydig ingelig te word oor onderwerpe en saam daaroor na te dink en te gesels in meer informele ruimtes. Leierskap is vir hulle ‘n gedeelde verantwoordelikheid in ‘n oop proses en nie beperk tot verkose leiers of vasgestelde vergaderings nie. Hulle sal ook voortdurend nuwe mense wil innooi in ‘n proses of vergadering, sodat hierdie persone vars en kreatiewe nuwe perspektiewe kan bring.

Deur gebruik te maak van tegnologie kan daar ook op ‘n gereelde basis opgevolg word of die rigting wat ingeslaan is, steeds in lyn is met die aksieplan wat opgestel is en die behoeftes van die onmiddellike konteks.

Uit die aard van die saak is verhoudings baie belangrik vir jongmense en sal enige vorm van diverse organiese leierskap daarby baat wanneer persoonlike verhoudings geprioritiseer word, sodat die span saam sterker kan groei in stede daarvan dat ‘n handjievol geselekteerde mense oor mekaar klim om spreekwoordelik “bo” uit te kom.

Dink net wat sal gebeur as jou gemeente se kerkraad die gemiddelde ouderdom, taal, geslag en ras van jou gemeenskap weerspieël en op gelyke voet saamwerk, terwyl hulle vergaderings 100% deursigtig is vir enige iemand te alle tye.

Jongmense eis in die huidige tyd al meer dat sisteme en organisasies deursigtig is en leierskap eties is en verantwoordbaar gehou word. Jongmense regoor die wêreld neem verantwoordelikheid op hulleself om onreg uit te wys en ‘n stem te wees om verkeerdhede uit te wys en reg te stel. Net soos ander groot instansies, word die gevestigde kerk dikwels deur die huidige generasie met agterdog beskou en dit is dus noodsaaklik dat kerke deursigtige bestuurstyle het, tekortkominge aanspreek en rekenskap kan gee oor hulle besluite en werksaamhede. Dit sluit in dat die kerk moet dink oor haar verantwoordelikheid teenoor die aarde, haar impak op die omgewing, rentmeesterskap en volhoubare energiegebruik.

Nie net word die instansies verantwoordbaar gehou ten opsigte van hulle werksaamhede nie, maar ook oor hoe hulle meewerk om die verkeerdhede van die verlede reg te stel en sosiale geregtigheid te bewerkstellig. Die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke het reeds vyf fokus areas geïdentifiseer, naamlik genesing en versoening, die herstel van die familie en gesin, die uitwissing van armoede en ongelykheid, ekonomiese transformasie en die versterking van demokrasie, wat die kerk kan gebruik as rigtingwysers in die strewe na versoening en genesing in die land.

Daarbenewens moet die alledaagse werk van die kerk ook deursigting wees en sisteme en persone verantwoordbaar gehou word. Dit beteken dat gemeentes se notules en finansiële state beskikbaar moet wees en dat daar diverse leiers sal wees wat op ‘n etiese manier aangewys word.

In die verlede het die mag in vergaderings by ‘n klein groep leiers gelê wat besluite geneem het, maar in die toekoms sal die kerk al meer die mag in vergaderings en strukture moet versprei, sodat daar groter verteenwoordiging is en die besluitneming diverse stemme verteenwoordig.

Vir jongmense is dit belangrik dat die twee beginsels – verantwoordelikheid en deursigtigheid – hand aan hand gaan in belang van die groter gemeenskap. Die kerk van die toekoms gebruik jong volwassenes as die gewete van ‘n organisasie en neem saam met hulle verantwoordelikheid.

Die nuwe generasie wil hê dat hulle lewe betekenis moet inhou. Jongmense het ’n behoefte om met hul gawes, hulle beroep, dit wat hulle koop (of nie koop nie) en waar hulle betrokke raak, ‘n verskil te maak. Al meer jongmense kies hulle beroep of werksgeleenthede op grond van die betekenis eerder as finansiële oorwegings. Baie jongmense sal eerder ‘n werk doen wat minder betaal, maar waar hulle ‘n rol kan speel en ‘n verskil kan maak, as ‘n werk wat goed betaal, maar waar hulle geen waarde toevoeg nie.

Jongmense beskou hulle roeping as iets wat meer geïntegreerd is in hulle lewe in vergelyking met hoe mense dit in die verlede verstaan het. In die verlede sou sommige mense by die kerk betrokke geraak het by ’n insamelingsprojek, of hulle sou ‘n deel van hulle geld daarvoor bygedra het. Barmhartigheid is meestal beskou as ‘n institusionele verantwoordelikheid van die kerk en/of die regering en nie as ‘n indiwiduele verantwoordelikheid nie. Mense het nie oor die algemeen gedink dat hulle ‘n invloed kan uitoefen op sake soos etiese produksie, volhoubare ontwikkeling of sosiale verantwoordelikheid nie.

Jongmense is egter nou geneig om meer holisties te dink oor roeping as iets wat elke deel van hulle lewe, besluitneming en waardes raak. Hoe hulle dus werk, ontspan, geld bestee en hulle stem laat hoor, is alles verbind aan die manier waarop hulle dink oor die lewe.  Hulle glo ook dat hulle as indiwidue ‘n impak kan hê op die welstand van die wêreld om hulle. Die gevolg van die ontwikkeling van tegnologie en sosiale media, het ook dié oortuiging versterk dat hulle keuses ook ‘n globale impak kan inhou.

Daarom moet die kerk van die toekoms by jongmense aansluit waar hulle reeds besig is in hul alledaagse beroep en lewe om ‘n verskil te maak. Gemeentes kan jongmense help om hulle geloof en lewe aan mekaar te verbind. Die kerk kan ook geleenthede skep vir jongmense om op hulle terme diensbaar te wees, asook jongmense se idees ondersteun en na hulle stem luister.

Alle mense het een of ander letsel aan hulle lyf wat ‘n verhaal kan vertel van iets wat in hulle lewe gebeur het. Die samelewing verhef waardes soos mag, geluk en welvaart. Tog beleef mense op verskeie vlakke oomblikke van weerloosheid, hartseer en onsekerheid. Die oormatige aanlyn blootstelling aan trauma, seer en swaarkry in die globale wêreld speel ook ‘n groot rol om die intensiteit van die spanning en angstigheid wat mense beleef, te verhoog. 

Jongmense is op soek na veilige ruimtes om hul broosheid te wys en met ander te kan deel. In die onderhoude wat gevoer is met jongmense verder weg van die kerk, het die deelnemers aangedui dat geestesgesondheid vir hulle ‘n prioriteit is. Verder blyk dit dat hulle gesprekke daaroor waardeer, maar dat die waardes van hierdie gesprekke baie belangrik is vir hulle. Waardes soos egtheid, eerlikheid en vertroue is vir hulle noodsaaklik, sowel as dat mense nie-veroordelend moet wees wanneer hulle na mekaar luister. 

Die data van die onderhoude dui ook aan dat waar daar dieper, egte verhoudings is, dit vir jongmense makliker is om hulle broosheid en swaarkry te kan deel, en dit is ook iets waarna hulle ‘n behoefte het.  Uit die reaksie van deelnemers blyk dit of die kerk nie altyd weet hoe om hierdie behoefte intensioneel aan te spreek nie. Gemeentes sal alternatiewe ruimtes moet kan skep waar jongmense oop kaarte kan speel. Die ruimte se atmosfeer en hulle aanslag sal van só aard moet wees dat hulle gemaklik voel om hulle broosheid te deel. 

Jongmense stel ook nie belang om mense te volg wat nie hulle eie broosheid kan deel nie. Hulle is nie skaam oor hulle tekortkominge of geestesgesondheid nie, en sal veel gemakliker daaroor gesels as ouer generasies. Vir hulle is die kerk as instituut (die posisies, prediking en struktuur) onbelangrik. Die tradisionele erediens skep ook nie hiervoor ruimte nie. Dit is vir hulle veel belangriker om verhoudings te bou met mense by wie hulle eerlik en broos kan wees. Kerk vir hulle gaan oor meer as net om mense bymekaar te kry, maar om saam met ander in die teenwoordigheid van God te leef. 

Na die afskaffing van apartheid het gemeenskappe in Suid-Afrika aansienlik verander. In die verlede het gemeenskappe homogeen gefunksioneer en mekaar vermy. Vandag is gemeenskappe, insluitend werksplekke en skole, baie meer divers as voorheen. Jongmense studeer en werk saam met mense wat baie meer divers is. Diversiteit verwys nie net na rassegroepe nie, maar ook na ander verskille tussen mense soos taal, kultuur, godsdiens, geslag, politieke affiliasie, opvoedingsvlak, ouderdom, ensovoorts. As gevolg van tegnologie en mense se mobiliteit, kry mense ook vandag groter blootstelling aan mense dwarsoor die wêreld wat verskil van hulle. 

Tog is daar steeds baie kerke wat nie die diversiteit van die gemeenskap weerspieël nie. Die impak van apartheid speel ‘n rol sowel as mense se gesindhede. Dikwels raak gemeentes die plek waar mense juis die gemak van ‘n homogene gemeenskap nastreef in plaas daarvan om die gawe van diversiteit te koester. Blootstelling aan ander groeperinge help mense om bewus te wees van hulle vooropgestelde idees en blindekolle. 

Jongmense het veral ‘n behoefte om van ‘n verskeidenheid mense te leer en met diverse mense verhoudings te bou. Hulle is baie meer gemaklik om hulle eie identiteit te handhaaf terwyl hulle ander se verskille respekteer. Jongmense ervaar egter twee uitdagings rondom diversiteit. Eerstens het hulle die behoefte om verhoudings te bou en dieper konneksies te vorm met diverse mense, maar daar is nie altyd ‘n ruimte waarin hierdie konneksies en verhoudings kan plaasvind nie. Tweedens sukkel jongmense ook om diversiteit te navigeer en daarvan sin te maak en benodig hulle die vaardighede daarvoor.  

Die kerk moet ernstig nadink oor haar roeping om Jesus se liggaam op aarde te vergestalt en op kreatiewe maniere diversiteit as gawe herontdek, vier en koester. Dit kan beteken om saam te braai, te dans of sokker te speel met mense wat anders is as onsself. Dit is juis in die diversiteit waarin daar ‘n rykdom lê.

Jongmense vandag bly al hoe verder van hulle familie af en families is ook kleiner as in die verlede. Mense verhuis ook meer vir werksgeleenthede en wanneer mense in ‘n buurt intrek, is daar nie ‘n outomatiese inskakeling in die gemeenskap nie. Alhoewel mense deur middel van fone en skerms hoë konneksie ervaar, is dié verhoudings nie altyd diepgaande of betekenisvol nie. Dit gebeur dus dikwels dat hulle soos ‘n vreemdeling voel, al word hulle omring deur mense. Daar is dus ‘n groterwordende behoefte aan gemeenskap en egte verhoudings. Sommige vind gemeenskap deur belangegroepe op te soek, byvoorbeeld ‘n fietsry- of drafgroep. Ander vind ‘n “tribe” deur ‘n bepaalde lewenstyl te handhaaf of soek geselskap aanlyn.

Uit die onderhoude wat ons gevoer het met jong volwassenes is die behoefte aan verhoudingsbou die goue draad wat regdeur die response loop. Waar hierdie ruimtes “om te connect” geskep word, word daar ‘n “sense of belonging” ervaar. Uit die response van deelnemers blyk dit of die kerk nie altyd weet hoe om hierdie behoefte aan te spreek nie.

Gemeentes sal intensioneel die vaardigheid moet ontwikkel om warm en vriendelike ruimtes te skep waar intieme gesprekke gevoer kan word. Getalle is nie ‘n aanduiding hiervan nie. Om saam te eet en om tafels te kuier blyk een van die beste maniere te wees vir mense om diepgaande verhoudings te vorm. 

Daar is vier elemente wat bydra om hierdie gemeenskap van behoort te skep, naamlik die informele atmosfeer van die fisiese ruimte, die insluiting van ‘n diversiteit van mense (ook ouer mense), die openheid en aanvaarding van mense en die egtheid van verhoudings. Wanneer mense voel hulle kom maklik tuis en kan vrylik gesels en deelneem, kan hulle diepgaande verhoudings bou. Dit vorm die basis vir dieper gesprekke byvoorbeeld oor identiteit, seer, geloofsvrae en roeping. Wanneer jongmense self inisiatief kan neem om die gesprek of ruimte te bepaal, is daar ‘n hoër vlak van deelname en verbintenis.

Daar was nog nooit meer inligting op mense se vingerpunte as vandag nie, en jongmense is gedurig besig om hulle lewens te dokumenteer. Daar word baie gepraat oor tegnologie se gevare – almal weet dat lang skermtyd, die inhoud van dit waarna mense kyk en mense se interaksie op veral sosiale media, nadelig kan wees op ‘n mens se fisiese en emosionele welstand. Oormatige aanlyn teenwoordigheid kan selfs lei tot ‘n gevoel van minderwaardigheid, uitbranding en oppervlakkige konneksies. 

Maar ‘n mens kan beswaarlik ‘n wêreld sonder e-pos, selfone en die internet voorstel. Jong volwassenes se lewens is al meer geïntegreerd met tegnologie, en mense soek na maniere om hulle digitale lewens sinvol in te rig. Daarom is dit so belangrik dat die kerk in hierdie ruimte leiding bied oor die gebruik van tegnologie en die implikasies daarvan, goed en sleg.

Die kerk van die toekoms het drie belangrike bydraes om te lewer. Die eerste is om maniere te ontgin vir mense om mekaar as gelowiges in digitale spasies te ontmoet en gemeenskap te bou. In plaas daarvan om bloot preke of ander inligting aanlyn te plaas en nuus te kommunikeer, moet die kerk van die toekoms die verskeidenheid sosiale media spasies benut om die breedte, gereeldheid en diepte van konneksie te verhoog. Tweedens het mense nie noodwendig meer aanlyn inhoud nodig nie, maar die wysheid oor watter inhoud betroubaar is. ‘n Geloofsgemeenskap kan as ‘n gids optree vir mense om “playlists” van inhoud saam te stel wat relevant is tot hulle lewens en geloofsgroei. Derdens kan die geloofsgemeenskap mekaar help om opbouende en gesonde gewoontes te kweek vir die gebruik van tegnologie. In plaas daarvan om bloot die gevare daarvan uit te wys, kan gelowiges mekaar prakties raad gee oor hoe om die gawe daarvan te benut en in die gebruik daarvan balans te hou.